ĐỪNG BỎ LỠ: 5 THAY ĐỔI PHÁP LÝ QUAN TRỌNG VỀ ĐĂNG KÝ DOANH NGHIỆP TỪ NGHỊ ĐỊNH 296

Ngày 23/07/2026, Chính phủ chính thức ban hành Nghị định 296/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung cho Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Việc cập nhật kịp thời các quy định mới về đăng ký doanh nghiệp, định nghĩa chi tiết về chủ sở hữu hưởng lợi và chuẩn hóa thủ tục qua mạng là chìa khóa sống còn giúp doanh nghiệp tối ưu hóa vận hành và triệt tiêu các rủi ro pháp lý tiềm ẩn.

Tổng quan về Nghị định 296/2026/NĐ-CP và Đăng Ký Doanh Nghiệp 2026

Nhằm tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý về môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao tính minh bạch và đẩy mạnh chuyển đổi số trong cải cách thủ tục hành chính, Chính phủ đã ban hành Nghị định mới với các mốc thời gian và phạm vi tác động cụ thể:

• Ngày ban hành: 23 tháng 7 năm 2026.
• Ngày có hiệu lực: 23 tháng 7 năm 2026.
• Đối tượng áp dụng: Người thành lập doanh nghiệp, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và các cơ quan nhà nước liên quan.

5 Điểm Mới Nổi Bật Trong Nghị Định 296/2026/NĐ-CP Về Đăng Ký Doanh Nghiệp

1. Đề cao trách nhiệm tự kê khai và tính chính xác của hồ sơ

Một trong những nguyên tắc cốt lõi được siết chặt tại Nghị định 296/2026/NĐ-CP là việc nâng cao trách nhiệm giải trình cá nhân:

• Trách nhiệm của người thành lập/doanh nghiệp: Phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, trung thực và chính xác của thông tin kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp.
• Trách nhiệm ủy quyền: Người ủy quyền và người được ủy quyền thực hiện thủ tục cũng phải liên đới chịu trách nhiệm tương ứng về tính xác thực của việc ủy quyền. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng mạo danh hoặc sử dụng hồ sơ giả mạo trong đăng ký kinh doanh.

2. Cắt giảm thủ tục nhờ khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số và giảm tải giấy tờ cho cộng đồng doanh nghiệp, cơ chế liên thông dữ liệu được thắt chặt:

• Cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm chủ động khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia và tuyệt đối không được yêu cầu cá nhân, tổ chức nộp bản sao các giấy tờ như: Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký thuế, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực... nếu thông tin đó đã có sẵn trên hệ thống dữ liệu quốc gia được kết nối.

3. Quy định chi tiết về "Chủ sở hữu hưởng lợi" (Điểm mới quan trọng)

Nghị định 296/2026/NĐ-CP lần đầu tiên đưa ra các tiêu chí minh bạch để xác định "Chủ sở hữu hưởng lợi" (Beneficial Owner) nhằm tuân thủ các chuẩn mực quốc tế về phòng chống rửa tiền và minh bạch cấu trúc sở hữu doanh nghiệp:

• Định nghĩa theo tỷ lệ sở hữu: Cá nhân trực tiếp hoặc gián tiếp sở hữu từ 25% vốn điều lệ hoặc cổ phần có quyền biểu quyết trở lên trong doanh nghiệp.
• Quyền chi phối thực tế: Trường hợp không đáp ứng tỷ lệ vốn trên, cá nhân có quyền bổ nhiệm đa số thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc/Tổng Giám đốc hoặc có quyền quyết định các chính sách tài chính, đầu tư chiến lược cũng được công nhận là chủ sở hữu hưởng lợi.
• Nghĩa vụ của doanh nghiệp: Doanh nghiệp có trách nhiệm pháp lý trong việc xác định, kê khai và thông báo chính xác thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi với cơ quan đăng ký kinh doanh theo đúng biểu mẫu mới. 

4. Thay đổi quy định về Tạm ngừng kinh doanh

Để tạo sự linh hoạt nhưng vẫn đảm bảo tính quản lý nhà nước đối với hoạt động của doanh nghiệp, khung thời gian tạm ngừng kinh doanh được điều chỉnh rõ ràng:

• Thời hạn mỗi lần: Mỗi lần thông báo tạm ngừng kinh doanh không quá 12 tháng.
• Tổng thời gian tối đa: Tổng thời gian tạm ngừng liên tiếp không được quá 24 tháng (lưu ý quy định chuyển tiếp đối với các doanh nghiệp đã tạm ngừng từ trước ngày Nghị định có hiệu lực).
• Nghĩa vụ thông báo: Doanh nghiệp phải gửi văn bản thông báo đến cơ quan đăng ký kinh doanh chậm nhất 03 ngày làm việc trước ngày chính thức tạm ngừng kinh doanh hoặc trước thời hạn tiếp tục kinh doanh trước thời hạn.

5. Đẩy mạnh xác thực điện tử và Đăng ký qua mạng

Nghị định 296 tiếp tục khẳng định bước tiến số hóa toàn diện trong đăng ký kinh doanh:

• Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp nộp qua mạng thông tin điện tử có giá trị pháp lý tương đương hoàn toàn với hồ sơ bằng bản giấy truyền thống.
• Quy định cụ thể và bắt buộc về việc sử dụng tài khoản định danh điện tử (VNeID) để truy cập và thực hiện xác thực trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Đừng bỏ lỡ: 5 thay đổi pháp lý quan trọng về đăng ký doanh nghiệp từ Nghị định 296 (Hình ảnh từ Internet)

Cập Nhật Quy Định Về Đăng Ký Hộ Kinh Doanh Mới Nhất Theo Nghị Định 296/2026/NĐ-CP

Bên cạnh khối doanh nghiệp, thủ tục pháp lý đối với hộ kinh doanh cũng nhận được những cải cách đáng chú ý:

• Phân cấp quản lý linh hoạt: Quy định rõ ràng thẩm quyền giải quyết thủ tục đăng ký hộ kinh doanh tại cấp xã đối với các địa phương có hoặc chưa thành lập phòng chuyên môn trực thuộc UBND cấp huyện, giúp rút ngắn khoảng cách đi lại cho người dân.
• Đẩy mạnh đăng ký qua mạng: Hộ kinh doanh nay cũng chính thức được áp dụng quy trình đăng ký qua mạng với các yêu cầu về xác thực điện tử tương tự như loại hình doanh nghiệp, thúc đẩy kinh tế số từ cội nguồn cơ sở.

Quy Định Chuyển Tiếp Và Xử Lý Hồ Sơ Tồn Đọng Theo Nghị Định 296/2026/NĐ-CP

Để đảm bảo quyền lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp, Nghị định 296/2026/NĐ-CP đưa ra các điều khoản chuyển tiếp cụ thể:

• Xử lý hồ sơ cũ: Các bộ hồ sơ đăng ký đã được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận trước ngày 23/07/2026 nhưng chưa được chấp thuận sẽ tiếp tục được xem xét và giải quyết theo đúng các quy định của Nghị định 296.
• Cách tính thời gian tạm ngừng: Văn bản hướng dẫn chi tiết phương pháp tính tổng thời gian giới hạn 24 tháng đối với các doanh nghiệp đã tiến hành thông báo tạm ngừng từ trước thời điểm Nghị định này chính thức có hiệu lực thi hành.

Kết luận

Nghị định 296/2026/NĐ-CP đánh dấu một bước tiến quan trọng trong công cuộc minh bạch hóa môi trường đầu tư kinh doanh tại Việt Nam, đồng thời tối ưu hóa triệt để thủ tục hành chính thông qua công nghệ số. Doanh nghiệp và các nhà sáng lập cần chủ động rà soát lại cơ cấu cổ đông, xác định rõ thông tin "Chủ sở hữu hưởng lợi" và cập nhật kịp thời các quy định mới để thực hiện kê khai đúng hạn, phòng ngừa mọi rủi ro pháp lý phát sinh.