Với sự phát triển không ngừng của kinh tế Việt Nam, việc thu hút vốn ngoại luôn là ưu tiên hàng đầu. Để giúp các nhà đầu tư nắm rõ lộ trình pháp lý, bài viết này sẽ cập nhật các quy định mới nhất từ Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 về quy trình và điều kiện thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).
Hiểu rõ về nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế FDI
Theo quy định của pháp luật hiện hành, nhà đầu tư nước ngoài được hiểu là cá nhân có quốc tịch nước ngoài hoặc tổ chức được thành lập theo pháp luật nước ngoài thực hiện đầu tư kinh doanh tại Việt Nam.
Khi các nhà đầu tư này tham gia góp vốn hoặc thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam, doanh nghiệp đó được gọi là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Đây là thực thể pháp lý chịu sự điều chỉnh trực tiếp của Luật Đầu tư và các quy định chuyên ngành.
Các hình thức đầu tư phổ biến cho nhà đầu tư nước
Nhà đầu tư nước ngoài khi tiến vào thị trường Việt Nam có thể lựa chọn các hình thức sau:
- Thành lập tổ chức kinh tế: Đây là hình thức phổ biến nhất để thực hiện dự án đầu tư.
- Góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp: Nhà đầu tư có quyền mua cổ phần phát hành lần đầu, mua lại phần vốn góp của các thành viên trong công ty TNHH hoặc cổ đông công ty cổ phần.
- Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC): Ký kết nhằm phân chia lợi nhuận, sản phẩm mà không nhất thiết phải thành lập tổ chức kinh tế mới.
Điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài
Việt Nam áp dụng nguyên tắc đối xử bình đẳng. Nhà đầu tư nước được áp dụng điều kiện tiếp cận thị trường như nhà đầu tư trong nước, ngoại trừ các ngành nghề thuộc Danh mục hạn chế tiếp cận thị trường.
Danh mục này bao gồm:
- Ngành nghề chưa được tiếp cận thị trường: Nhà đầu tư ngoại hoàn toàn không được phép đầu tư.
- Ngành nghề tiếp cận có điều kiện: Nhà đầu tư phải đáp ứng các yêu cầu về tỷ lệ sở hữu vốn, hình thức đầu tư, năng lực đối tác hoặc các điều kiện khác theo quy định pháp luật.
Hướng dẫn chi tiết thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài theo luật mới nhất (Hình ảnh từ Internet)
Quy trình, thủ tục thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
Để chính thức hoạt động, nhà đầu tư thường phải trải qua các bước sau:
Bước 1: Chấp thuận chủ trương đầu tư (nếu cần) Đối với các dự án có quy mô lớn, ảnh hưởng đến môi trường hoặc sử dụng nhiều diện tích đất (như dự án sân bay, cảng biển, casino...), nhà đầu tư phải xin chấp thuận chủ trương từ Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ hoặc UBND cấp tỉnh.
Bước 2: Cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) Đây là bước bắt buộc đối với mọi dự án của nhà đầu tư nước ngoài.
- Thẩm quyền: Ban quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế cấp IRC cho dự án trong khu; Sở Tài chính cấp cho dự án ngoài khu.
- Thời gian: Thông thường việc xử lý hồ sơ hợp lệ sẽ diễn ra trong khoảng thời gian quy định tùy loại dự án.
Bước 3: Đăng ký thành lập doanh nghiệp Sau khi có IRC, nhà đầu tư thực hiện thủ tục thành lập tổ chức kinh tế theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Thủ tục đầu tư đặc biệt – Giải pháp tối ưu thời gian
Một điểm mới nổi bật là nhà đầu tư có quyền lựa chọn thực hiện thủ tục đầu tư đặc biệt khi đầu tư tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao. Với hình thức này, doanh nghiệp có thể được miễn một số thủ tục như chấp thuận chủ trương đầu tư, thẩm định công nghệ, hay cấp Giấy phép xây dựng, giúp đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án đáng kể.
Ưu đãi và hỗ trợ đầu tư nước ngoài hấp dẫn
Chính phủ Việt Nam cung cấp nhiều hình thức ưu đãi để thu hút dòng vốn chất lượng:
- Về thuế: Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, miễn thuế nhập khẩu cho hàng hóa tạo tài sản cố định, nguyên liệu sản xuất.
- Về đất đai: Miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.
- Đối tượng ưu tiên: Dự án tại địa bàn khó khăn, dự án công nghệ cao, sản xuất chip bán dẫn, kinh tế số hoặc các dự án có quy mô vốn từ 6.000 tỷ đồng trở lên.
Kết luận
Việc thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam hiện nay đã được minh bạch hóa và hỗ trợ tối đa bằng pháp luật. Để đảm bảo thành công, nhà đầu tư cần nắm vững các quy định về ngành nghề có điều kiện và tận dụng các gói ưu đãi từ Chính phủ.
