Tại Công văn 7843/BTC-CT ngày 10/6/2026, Bộ Tài chính đã chính thức đề nghị các địa phương thắt chặt công tác quản lý thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh. Sau khi chính thức xóa bỏ thuế khoán từ ngày 01/01/2026, việc kiểm soát dòng tiền qua ngân hàng và xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp được xem là giải pháp cốt lõi để ngăn chặn tình trạng lợi dụng cơ chế tự kê khai nhằm trốn thuế, khai thấp doanh thu.
Xóa bỏ thuế khoán và yêu cầu cấp bách trong việc chống trốn thuế hộ kinh doanh
Kể từ ngày 01/01/2026, việc loại bỏ hoàn toàn hình thức thuế khoán truyền thống đã đánh dấu một bước ngoặt lớn trong hệ thống quản lý thuế Việt Nam. Thay vào đó, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh chuyển sang cơ chế tự kê khai.
Tuy nhiên, cơ chế này cũng mở ra kẽ hở cho một bộ phận đối tượng lợi dụng để khai báo doanh thu thấp hơn thực tế nhằm giảm bớt nghĩa vụ nộp ngân sách. Nhằm giải quyết triệt để vấn đề này, Bộ Tài chính đã ban hành Công văn 7843/BTC-CT, yêu cầu sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan đăng ký kinh doanh, chính quyền cấp xã và các cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương. Mục tiêu tối thượng là phấn đấu bảo đảm 100% hộ, cá nhân kinh doanh có phát sinh hoạt động trên địa bàn đều được đưa vào diện quản lý thuế và quản lý doanh thu sát với thực tế nhất.
Mục tiêu chiến lược: Đưa toàn bộ đối tượng kinh doanh vào hệ thống giám sát, minh bạch hóa dòng tiền và loại bỏ hoàn toàn các vùng tối trong kê khai doanh thu.
Quy trình phối hợp giữa cơ quan thuế và địa phương nhằm chống trốn thuế hộ kinh doanh
Để số liệu quản lý không chỉ nằm trên giấy tờ, Công văn 7843/BTC-CT đã thiết lập một quy trình luân chuyển và đối soát thông tin định kỳ hằng năm hết sức chặt chẽ:
- Trước ngày 20/02 hằng năm: Cơ quan thuế cơ sở có trách nhiệm tổng hợp và gửi toàn bộ thông tin chi tiết về hộ, cá nhân kinh doanh cho Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã. Các thông tin bao gồm:
- Tên hộ kinh doanh, mã số thuế (MST).
- Địa chỉ trụ sở/địa điểm kinh doanh, ngành nghề hoạt động.
- Doanh thu tự kê khai thuế và số thuế còn nợ ngân sách.
- Giai đoạn đối soát thực địa: Trên cơ sở dữ liệu được cung cấp, UBND cấp xã sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế địa phương để:
- Rà soát, đối chiếu số lượng hộ kinh doanh đang thực tế hoạt động trên địa bàn.
- Kiểm soát chặt chẽ doanh thu thực tế, giám sát dòng tiền biến động.
- Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu tích hợp toàn diện về hộ và cá nhân kinh doanh để phục vụ công tác quản lý lâu dài.
Bộ tài chính đề nghị kiểm soát dòng tiền hộ kinh doanh: Siết chặt quản lý, chống trốn thuế kê khai thấp (Hình ảnh từ Internet)
Kiểm soát dòng tiền qua ngân hàng: "vũ khí" giải quyết triệt để tình trạng trốn thuế hộ kinh doanh
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất tại Công văn 7843/BTC-CT là việc Bộ Tài chính đề nghị kiểm soát trực tiếp dòng tiền của hộ kinh doanh. Việc này nhằm kịp thời phát hiện các đối tượng có dấu hiệu rủi ro cao trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế và sử dụng hóa đơn bất hợp pháp.
Để hiện thực hóa điều này, Bộ Tài chính yêu cầu tăng cường kết nối và chia sẻ dữ liệu liên thông. Trong đó, vai trò của hệ thống ngân hàng là đặc biệt quan trọng:
- Ngân hàng Nhà nước khu vực: Được đề nghị chỉ đạo các ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng trên địa bàn chủ động phối hợp với cơ quan thuế.
- Cung cấp thông tin giao dịch: Các ngân hàng có nghĩa vụ cung cấp thông tin liên quan đến tài khoản, lịch sử giao dịch qua ngân hàng của hộ, cá nhân kinh doanh khi có yêu cầu.
- Đối chiếu và cưỡng chế: Cơ quan thuế sẽ tiến hành đối chiếu dòng tiền thực tế chạy qua tài khoản ngân hàng với số liệu doanh thu tự kê khai. Trong trường hợp phát hiện sai phạm hoặc chây trì nộp thuế, cơ quan chức năng sẽ áp dụng các biện pháp cưỡng chế trích tiền từ tài khoản ngân hàng theo đúng quy định của pháp luật.
Tăng cường chia sẻ dữ liệu để chống trốn thuế hộ kinh doanh trên nền tảng số
Không chỉ dừng lại ở các mô hình kinh doanh truyền thống, làn sóng chuyển đổi số cũng đặt ra nhiều thách thức cho công tác quản lý thuế. Do đó, Bộ Tài chính đặc biệt lưu ý các địa phương phải đẩy mạnh việc chia sẻ thông tin, dữ liệu liên ngành để ngăn chặn hiệu quả các hành vi gian lận, trốn thuế trong các lĩnh vực "nóng" như:
- Kinh doanh trên nền tảng số: Các cá nhân, hộ kinh doanh trên các sàn TMĐT lớn (Shopee, Lazada, TikTok Shop,...).
- Thương mại điện tử & Dịch vụ xuyên biên giới: Các hoạt động quảng cáo trực tiếp, tiếp thị liên kết (Affiliate Marketing), kiếm tiền từ các nền tảng quốc tế (YouTube, Facebook, Google).
- Các mô hình kinh doanh mới: Các dịch vụ chia sẻ kinh tế, kinh doanh công nghệ số chưa có tiền lệ.
Kết Luận
Việc triển khai quyết liệt Công văn 7843/BTC-CT cho thấy quyết tâm của Bộ Tài chính trong việc làm trong sạch môi trường kinh doanh, tạo sự cạnh tranh lành mạnh giữa các thực thể kinh tế. Đối với các hộ và cá nhân kinh doanh, việc chuyển từ thuế khoán sang tự kê khai dưới sự giám sát chặt chẽ của dòng tiền tài khoản ngân hàng đòi hỏi tính tự giác, minh bạch và chuyên nghiệp cao hơn trong công tác kế toán, sổ sách. Việc chủ động kê khai đúng, đủ không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn giúp giảm thiểu các rủi ro bị xử phạt hành chính hoặc cưỡng chế tài khoản trong tương lai.
