Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (Luật Quản lý thuế 2025) nhằm thay thế Luật Quản lý thuế 2019. Với xu hướng số hóa toàn diện và thắt chặt quản lý kinh tế số, đạo luật mới này mang lại nhiều thay đổi mang tính bước ngoặt đối với cả cơ quan quản lý và người nộp thuế kể từ ngày 01/07/2026.
Lộ trình hiệu lực và nguyên tắc chuyển tiếp của Luật Quản lý thuế 2025
Luật Quản lý thuế 2025 bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026. Tuy nhiên, có hai nhóm quy định đặc thù áp dụng sớm hơn từ ngày 01/01/2026:
- Quy định tại Điều 13 liên quan đến cơ chế tự xác định doanh thu của hộ/cá nhân kinh doanh.
- Quy định tại Điều 26 về việc sử dụng hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.
Về xử lý chuyển tiếp đối với các khoản nợ và nghĩa vụ phát sinh:
- Khoản miễn, giảm, không thu phát sinh trước 01/07/2026: Tiếp tục áp dụng xử lý theo quy định của Luật Quản lý thuế 2019.
- Khoản tiền thuế nợ tính đến hết ngày 30/06/2026: Sẽ chuyển giao và xử lý đồng bộ theo các chế tài mới của Luật Quản lý thuế 2025.
9 điểm mới cốt lõi của Luật Quản lý thuế 2025 bạn cần lưu ý
1. Đẩy mạnh chuyển đổi số và vận hành hệ thống tự động
Luật mới luật hóa vai trò của công nghệ thông tin tại các Điều 32, 33, và 35:
- Ưu tiên tự động hóa trong thu thập dữ liệu, phân loại mức độ rủi ro và đánh giá tính tuân thủ của người nộp thuế.
- Các văn bản, thông báo, quyết định hành chính thuế sẽ được hệ thống phát hành tự động, ký bằng chữ ký số của cơ quan thuế và có giá trị pháp lý tương đương văn bản giấy.
- Cơ chế hoàn thuế, miễn/giảm thuế tự động (Điều 18, 19): Được triển khai từng bước dựa trên dữ liệu tích hợp và quản lý rủi ro, giảm thiểu sự can thiệp thủ công của công chức thuế.
2. Hộ, cá nhân kinh doanh chuyển sang cơ chế tự xác định doanh thu
Thay vì áp dụng phương pháp khoán thuế do cơ quan thuế ấn định như tại Điều 51 Luật Quản lý thuế 2019, Điều 13 Luật mới quy định:
- Hộ và cá nhân kinh doanh phải tự xác định mức doanh thu hằng năm để xác định mình thuộc đối tượng chịu thuế hay không chịu thuế.
- Thực hiện tự khai và tự tính thuế theo kỳ. Cơ quan thuế đóng vai trò hỗ trợ thông tin dựa trên cơ sở dữ liệu sẵn có.
3. Siết chặt quản lý thuế thương mại điện tử (TMĐT)
Đây là quy định bổ sung mang tính đột phá nhằm bao quát nguồn thu từ nền tảng số:
- Sàn TMĐT có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến: Chủ quản nền tảng (kể cả trong nước và nước ngoài) có trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho hộ, cá nhân kinh doanh trên sàn.
- Sàn TMĐT không có chức năng đặt hàng/thanh toán trực tuyến: Hộ, cá nhân kinh doanh phải trực tiếp thực hiện khai và nộp thuế.
4. Xác định rõ đối tượng nộp thuế nước ngoài
Khoản 1 Điều 2 khẳng định vị thế pháp lý của các tổ chức, cá nhân nước ngoài:
- Bao gồm các thực thể nước ngoài có hoạt động kinh doanh hoặc phát sinh thu nhập tại Việt Nam.
- Bao gồm các tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh trên nền tảng TMĐT hoặc các nền tảng số khác tại thị trường Việt Nam.
5. Phân nhóm người nộp thuế để quản lý rủi ro
Tại Điều 3, cơ quan thuế sẽ phân loại người nộp thuế thành các nhóm cụ thể dựa trên: Ngành nghề, loại hình pháp lý, quy mô (doanh thu, số nộp ngân sách) và lịch sử tuân thủ pháp luật. Việc phân nhóm này giúp tối ưu hóa nguồn lực kiểm tra và áp dụng các chế độ ưu tiên phù hợp.
6. Giảm thời hạn khai bổ sung hồ sơ khai thuế xuống còn 5 năm
Theo khoản 5 Điều 12, người nộp thuế khi phát hiện sai, sót chỉ được quyền khai bổ sung trong thời hạn 05 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế đó (miễn là trước khi có quyết định thanh tra, kiểm tra hoặc không thuộc phạm vi điều tra vụ án).
7. Sửa đổi, bổ sung 7 nhóm thủ tục hành chính
Luật Quản lý thuế 2025 không phát sinh thủ tục mới nhưng tiến hành tối ưu hóa, sửa đổi bổ sung 7 nhóm thủ tục hiện hành bao gồm: Đăng ký thuế; Khai/tính/khấu trừ thuế; Nộp thuế và xử lý tiền thuế nộp thừa; Hoàn/miễn/giảm thuế; Khoanh/xóa nợ thuế; Kiểm tra thuế và Ấn định thuế.
Điểm mới Luật quản lý thuế 2025 có hiệu lực từ 01/07/2026 (Hình ảnh từ Internet)
Thẩm quyền quyết định miễn thuế, giảm thuế, không thu thuế
Khoản 4 Điều 19 Luật Quản lý thuế 2025 phân định rõ thẩm quyền như sau:
| Đối tượng quyết định | Thẩm quyền cụ thể |
| Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế | Quyết định miễn thuế, giảm thuế, không thu thuế, không chịu thuế (trừ trường hợp tự động); quyết định thu hồi tiền miễn/giảm thuế đã cấp sai quy định. |
| Cơ quan thuế (Hệ thống xử lý) | Quyết định việc miễn thuế, giảm thuế đối với các trường hợp đủ điều kiện phê duyệt tự động trên hệ thống dữ liệu rủi ro. |
Các hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý thuế từ 01/07/2026
Điều 8 Luật Quản lý thuế 2025 bổ sung và hoàn thiện các chế tài nghiêm cấm nhằm đảm bảo tính minh bạch, an toàn thông tin:
- Đối với cán bộ và người nộp thuế: Cấm thông đồng, móc nối, bao che để chuyển giá, trốn thuế, trục lợi tiền ngân sách; nghiêm cấm lợi dụng chức vụ để làm rò rỉ thông tin người nộp thuế hoặc làm sai lệch kết quả thanh kiểm tra.
- Đối với nghĩa vụ phối hợp: Cấm chống đối, trì hoãn hoặc từ chối cung cấp tài liệu phục vụ giám sát thuế; cấm cố tình không kê khai hoặc kê khai không đầy đủ, không chính xác.
- Đối với hóa đơn và mã số thuế: Cấm sử dụng mã số thuế của người khác; cấm bán hàng không lập hóa đơn; cấm tạo lập hóa đơn, chứng từ điện tử trái phép hoặc làm giả chứng từ.
- Đối với hệ thống dữ liệu: Nghiêm cấm truy cập trái phép, làm sai lệch hoặc phá hủy hệ thống thông tin người nộp thuế; cấm phát tán thông tin sai sự thật làm ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan quản lý thuế.
