Ngày 27/10/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp mới, thay thế cho Thông tư 200/2014/TT-BTC sau hơn 10 năm áp dụng.
Mục đích của quy định mới này nhằm cập nhật hệ thống kế toán doanh nghiệp Việt Nam cho phù hợp với thực tiễn kinh tế số, đồng thời giúp tiệm cận với các chuẩn mực kế toán quốc tế (IFRS).
Đây là một sự thay đổi quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến tất cả các doanh nghiệp trong mọi lĩnh vực. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn so sánh Thông tư 99/2025/TT-BTC và Thông tư 200/2014/TT-BTC, từ đó nắm rõ những điểm mới, điểm giữ nguyên và hướng dẫn chuẩn bị cho kỳ kế toán 2026.
Hiệu lực: từ 01/01/2026 cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này.
Bối cảnh ban hành và hiệu lực thi hành của Thông tư 99/2025/TT-BTC và Thông tư 200/2014/TT-BTC
- Thông tư 200/2014/TT-BTC được ban hành ngày 22/12/2014, hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, áp dụng từ năm tài chính bắt đầu từ 01/01/2015.
- Thông tư 99/2025/TT-BTC được ban hành ngày 27/10/2025, và sẽ thay thế hoàn toàn Thông tư 200 kể từ kỳ kế toán bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026.
Điều này có nghĩa là, trong năm 2025, các doanh nghiệp sẽ cần phải chuẩn bị chuyển đổi hệ thống kế toán, chứng từ và sổ sách nhằm sẵn sàng áp dụng quy định mới cho kỳ kế toán năm 2026.
Phạm vi và đối tượng áp dụng của Thông tư 99/2025/TT-BTC và Thông tư 200/2014/TT-BTC
- Áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực và thành phần kinh tế.
- Hướng dẫn chi tiết việc ghi sổ kế toán, lập và trình bày báo cáo tài chính.
- Không áp dụng cho việc xác định nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp với ngân sách Nhà nước.
- Vẫn áp dụng cho mọi loại hình doanh nghiệp, không phân biệt quy mô hay lĩnh vực.
- Mở rộng hướng dẫn bao gồm chứng từ kế toán, tài khoản kế toán, ghi sổ, lập và trình bày báo cáo tài chính.
- Thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC và các văn bản sửa đổi liên quan từ kỳ kế toán năm 2026.
- Nhận xét
Mặc dù phạm vi và đối tượng của Thông tư 99 gần như giữ nguyên so với Thông tư 200, tuy nhiên nội dung đã được mở rộng và chi tiết hơn, đặc biệt về phần chứng từ, tài khoản và báo cáo tài chính — giúp doanh nghiệp dễ dàng ứng dụng và minh bạch hơn trong quản lý kế toán.
Bảng so sánh Thông tư 992025TT BTC và Thông tư 2002014TT BTC
Những điểm mới nổi bật của Thông tư 99/2025/TT-BTC
- Thay đổi hệ thống biểu mẫu phụ lục kế toán
- Phụ lục III về mẫu sổ kế toán giảm từ 45 mẫu xuống còn 42 mẫu, tinh gọn và dễ áp dụng hơn.
- Một số biểu mẫu được chuẩn hóa để đồng bộ với hệ thống phần mềm kế toán điện tử.
- Bổ sung quy định chi tiết về chứng từ kế toán
- Làm rõ trách nhiệm lập, ký và kiểm soát chứng từ cho từng cá nhân, bộ phận.
- Doanh nghiệp có thể tự thiết kế hoặc điều chỉnh mẫu chứng từ phù hợp với hoạt động của mình.
- Linh hoạt hơn trong hệ thống tài khoản kế toán
- Doanh nghiệp có thể bổ sung hoặc chi tiết tài khoản để phục vụ cho quản lý nội bộ, miễn là không ảnh hưởng đến các chỉ tiêu báo cáo tài chính.
- Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp thích ứng với các mô hình hoạt động đa ngành hoặc chuyển đổi số.
- Cập nhật quy định về lưu trữ tài liệu kế toán
- Chứng từ sử dụng để ghi sổ và lập báo cáo tài chính cần được lưu trữ tối thiểu 10 năm.
- Bổ sung hướng dẫn cụ thể cho lưu trữ chứng từ điện tử – phù hợp với doanh nghiệp ứng dụng phần mềm kế toán.
- Báo cáo tài chính minh bạch, phù hợp chuẩn mực mới
- Các chỉ tiêu trong báo cáo tài chính được điều chỉnh và chuẩn hóa, đảm bảo trung thực, khách quan và dễ so sánh hơn giữa các doanh nghiệp.
- Đáp ứng yêu cầu công bố thông tin minh bạch của nhà đầu tư, cơ quan quản lý và đối tác.
Những nội dung giữ nguyên giữa Thông tư 99/2025/TT-BTC và Thông tư 200/2014/TT-BTC
- Nguyên tắc cơ bản của kế toán không thay đổi: Mọi nghiệp vụ kinh tế – tài chính đều cần có chứng từ kế toán hợp lệ; sổ kế toán phải được mở đầu kỳ và khóa sổ cuối kỳ.
- Doanh nghiệp có thể bổ sung chỉ tiêu riêng trong báo cáo tài chính nếu có đặc thù hoạt động.
- Đơn vị tiền tệ được sử dụng trong kế toán: Tiếp tục sử dụng Đồng Việt Nam (VND) là đơn vị ghi chép chính thức.
Lưu ý về việc chuyển đổi cho doanh nghiệp
Để đảm bảo việc áp dụng Thông tư 99 (TT99) diễn ra thuận lợi từ năm tài chính 2026, doanh nghiệp cần:
- Kiểm tra hệ thống chứng từ và sổ kế toán đang được sử dụng, cập nhật theo mẫu mới.
- Đào tạo nhân viên kế toán về các quy định và biểu mẫu của TT99.
- Kiểm tra và chuẩn bị chuyển đổi số dư đầu kỳ kế toán để đảm bảo dữ liệu liên tục.
- Lưu trữ tài liệu kế toán chính xác theo thời gian mới (chứng từ dùng để ghi sổ: ít nhất 10 năm).
- Ban hành quy chế hạch toán kế toán nội bộ nếu doanh nghiệp có đặc thù hoạt động riêng.
Kết luận
Thông tư 99/2025/TT-BTC là một bước cải tiến quan trọng trong hệ thống kế toán của các doanh nghiệp tại Việt Nam, giúp quy chuẩn hóa quy trình kế toán, nâng cao tính minh bạch, và tăng khả năng ứng dụng công nghệ kỹ thuật số.
Mặc dù nhiều nguyên tắc kế toán từ Thông tư 200/2014/TT-BTC vẫn được tiếp tục, nhưng Thông tư 99 đã làm rõ thêm, chi tiết và hiện đại hóa các quy định, phù hợp hơn với tình hình kinh tế mới.
Doanh nghiệp nên chủ động cập nhật và chuyển đổi sớm để đáp ứng yêu cầu của Bộ Tài chính, đảm bảo tuân thủ pháp luật và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính trong giai đoạn mới.
