NHỮNG THAY ĐỔI QUAN TRỌNG TỪ NGÀY 01.01.2026

Hộ kinh doanh

1. Bãi bỏ hoàn toàn "Thuế khoán" -> Chuyển sang phương pháp "Kê khai" (Khoản 6 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15)

2. Phân hộ kinh doanh thành 03 nhóm quản lý (Theo bảng mô tả chi tiết dưới đây)

3. Nâng ngưỡng doanh thu không phải chịu thuế lên 500 triệu đồng/năm (Điểm b, khoản 1, Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung Luật Thuế Giá trị gia tăng năm 2024)

4. Bắt buộc sử dụng Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền

• Các hộ kinh doanh trong lĩnh vực bán lẻ, ăn uống, dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng bắt buộc phải dùng máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
• Mọi giao dịch bán hàng đều phải xuất hóa đơn ngay lập tức để làm căn cứ tính thuế vào cuối kỳ.

5. Yêu cầu về tài khoản ngân hàng và thanh toán không dùng tiền 

• Hộ kinh doanh (đặc biệt là nhóm có doanh thu lớn) sẽ được yêu cầu mở tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh.
• Các khoản chi phí muốn được trừ khi tính thuế (đối với hộ nộp thuế theo phương pháp kê khai) phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định tương tự như doanh nghiệp.

6. Phải có hóa đơn đầu vào -> Mới xuất được hóa đơn đầu ra (Không có đầu vào mà xuất đầu ra sẽ có khả năng cao bị thuế nghi ngờ buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng -> Sẽ có khả năng bị kiểm tra, giải trình và bị phạt)

• Đối với trường hợp mua hàng hóa ở chợ, không có hóa đơn đầu vào, phải lập bảng kê.

Lưu ý: Nếu hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ/năm, việc chuyển đổi sang loại hình doanh nghiệp có thể sẽ thuận lợi hơn về mặt pháp lý và quản trị vì các quy định quản lý lúc này là tương đương nhau.

7. Mức thuế suất % cụ thể cho từng ngành nghề:

• 1%: Phân phối, cung cấp hàng hóa
• 3%: Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu vật liệu
• 5%: Dịch vụ, xây dựng không bao thầu vật liệu
• 2%: Hoạt động kinh doanh khác.

(Còn tiếp tục cập nhật…)

Những thay đổi quan trọng (Hình ảnh từ Internet)

Doanh nghiệp

1. Bãi bỏ thuế môn bài (Khoản 7 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15)

• Việc bãi bỏ lệ phí môn bài từ năm 2026 giúp doanh nghiệp giảm được một khoản chi phí cố định hằng năm và cắt bỏ một thủ tục hành chính vốn mang tính hình thức. Tuy nhiên, sự “nới lỏng” này không đồng nghĩa với việc quản lý thuế trở nên dễ dàng hơn.
• Ngược lại, cơ quan thuế chuyển trọng tâm từ thu phí cố định sang kiểm soát doanh thu, chi phí và lợi nhuận thực tế thông qua dữ liệu hóa đơn điện tử và hệ thống kế toán. Do đó, doanh nghiệp dù không còn nộp môn bài nhưng lại phải đối mặt với yêu cầu cao hơn về tính chính xác, nhất quán và khả năng giải trình của số liệu tài chính.

2. Hóa đơn điện tử 

• Hóa đơn điện tử từ năm 2026 không còn đơn thuần là một nghĩa vụ hành chính mà trở thành công cụ quản lý trung tâm của cơ quan thuế.
• Việc bắt buộc áp dụng hóa đơn điện tử đối với các chủ thể có doanh thu lớn và việc kết nối dữ liệu theo thời gian thực khiến mọi giao dịch bán hàng, thu tiền và ghi nhận doanh thu của doanh nghiệp đều được theo dõi chặt chẽ.
• Bất kỳ sự không khớp nào giữa dòng tiền, hóa đơn và sổ sách kế toán đều có thể bị đánh giá là rủi ro thuế, làm gia tăng khả năng thanh tra, kiểm tra.

3. Hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp từ ngày 01/01/2026

• Việc áp dụng các hướng dẫn mới theo Thông tư 99/2025/TT-BTC cùng các quy định liên quan đến hạch toán quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp buộc doanh nghiệp phải chuẩn hóa hệ thống kế toán theo hướng nhất quán, minh bạch và phản ánh đúng bản chất kinh tế của giao dịch.
• Kế toán từ năm 2026 không còn là công cụ “đối phó” với cơ quan quản lý, mà trở thành nền tảng quản trị tài chính và quản trị rủi ro pháp lý của doanh nghiệp.
• Đơn cử, hệ thống biểu mẫu chứng từ kế toán theo Điều 9 Thông tư 99/2025/TT-BTC như sau:
  • Theo quy định tại Điều 9 Thông tư 99/2025/TT-BTC doanh nghiệp được tham khảo và áp dụng hệ thống mẫu chứng từ kế toán quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư.
  • Trường hợp đề phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất, kinh doanh và yêu cầu quản lý nội bộ, doanh nghiệp được quyền thiết kế thêm hoặc sửa đổi, bổ sung biểu mẫu chứng từ kế toán so với mẫu hướng dẫn. Biểu mẫu được thiết kế thêm hoặc điều chỉnh phải tuân thủ đầy đủ quy định tại Điều 16 Luật Kế toán và phản ánh đầy đủ, kịp thời, trung thực, minh bạch, dễ kiểm tra, kiểm soát và đối chiếu được tài sản, nguồn vốn của doanh nghiệp.

4. Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026

• Chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026 theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP cho thấy định hướng ưu đãi có trọng tâm, tránh dàn trải, tập trung vào các ngành, nghề có giá trị gia tăng cao.
• Nhà nước ưu tiên khuyến khích công nghệ cao, công nghệ số, năng lượng tái tạo, công nghiệp hỗ trợ và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, qua đó thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
• Ưu đãi thuế được gắn chặt với địa bàn kinh tế – xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn, nhằm thu hút đầu tư, tạo việc làm và thúc đẩy phát triển vùng.
• Các mức thuế suất ưu đãi, thời gian miễn thuế và giảm thuế được thiết kế phân tầng theo quy mô và tính chất dự án, bảo đảm cân đối giữa hỗ trợ doanh nghiệp và bảo vệ nguồn thu ngân sách.
• Quy định về điều kiện hưởng ưu đãi, hạch toán riêng thu nhập và giới hạn các khoản thu không được ưu đãi góp phần hạn chế tình trạng lợi dụng chính sách thuế.
• Tổng thể, ưu đãi thuế TNDN từ năm 2026 không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp mà còn đóng vai trò là công cụ điều tiết và định hướng phát triển kinh tế dài hạn của Nhà nước