Nghị định 320/2025/NĐ-CP của Chính phủ đã bổ sung và sửa đổi nhiều quy định quan trọng liên quan đến thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Những thay đổi này có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kê khai, nộp thuế và quản lý chi phí của hàng triệu doanh nghiệp tại Việt Nam.
Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp 5 điểm mới nổi bật của Nghị định 320/2025/NĐ-CP về thuế TNDN, có hiệu lực từ ngày 15/12/2025.
Thay đổi quy định về người nộp thuế TNDN
1. Làm rõ đối tượng doanh nghiệp nước ngoài phải nộp thuế
Theo khoản 1 Điều 2 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp nước ngoài được xác định là người nộp thuế TNDN trong các trường hợp sau:
- Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam phải nộp thuế đối với:
- Thu nhập phát sinh tại Việt Nam;
- Thu nhập phát sinh ngoài Việt Nam nhưng liên quan đến hoạt động của cơ sở thường trú.
- Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam vẫn phải nộp thuế đối với thu nhập phát sinh tại Việt Nam không liên quan đến hoạt động của cơ sở thường trú.
- Doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh thương mại điện tử hoặc nền tảng số tại Việt Nam phải nộp thuế đối với thu nhập phát sinh tại Việt Nam.
- Doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam vẫn phải nộp thuế TNDN đối với thu nhập phát sinh tại Việt Nam.
Quy định này giúp làm rõ nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp nước ngoài, đặc biệt trong bối cảnh kinh doanh số và thương mại điện tử phát triển mạnh.
2. Mở rộng đối tượng nộp thuế thay
Nghị định 320/2025/NĐ-CP cũng bổ sung các trường hợp nộp thuế thay cho doanh nghiệp nước ngoài, bao gồm:
- Tổ chức thành lập theo pháp luật Việt Nam khi:
- Kinh doanh thương mại điện tử,
- Hoạt động trên nền tảng số,
- Nhận chuyển nhượng vốn từ doanh nghiệp nước ngoài.
Trong đó bao gồm cả:
- Đơn vị quản lý sàn thương mại điện tử
- Tổ chức quản lý nền tảng số
Ngoài ra:
- Công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán sẽ nộp thuế thay cho nhà đầu tư khi quỹ chia lợi tức.
- Trường hợp bên nhận chuyển nhượng vốn là tổ chức hoặc cá nhân nước ngoài, doanh nghiệp Việt Nam nơi họ đầu tư vốn sẽ là người nộp thuế thay.
Bổ sung nhiều khoản thu nhập chịu thuế TNDN
1. Làm rõ thu nhập không tính vào thu nhập từ chuyển nhượng vốn
Theo điểm a khoản 3 Điều 3 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, một số khoản thu không được tính là thu nhập từ chuyển nhượng vốn, gồm:
- Khoản thu liên quan trực tiếp đến:
- Phát hành cổ phiếu
- Cổ tức của cổ phiếu (trừ cổ tức thuộc loại nợ phải trả)
- Bán cổ phiếu quỹ
- Cổ phiếu mua lại của chính doanh nghiệp
- Các khoản thu liên quan trực tiếp đến việc tăng hoặc giảm vốn chủ sở hữu.
Quy định này giúp phân biệt rõ giữa hoạt động huy động vốn và chuyển nhượng vốn, tránh nhầm lẫn trong xác định thu nhập chịu thuế.
2. Bổ sung thu nhập từ hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC)
Nghị định 320/2025/NĐ-CP bổ sung thu nhập từ hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) vào nhóm thu nhập chịu thuế TNDN.
Thu nhập chịu thuế được xác định như sau:
Thu nhập chịu thuế = Doanh thu theo hợp đồng BCC – Chi phí liên quan
Doanh thu có thể được phân chia theo các hình thức:
- Phân chia theo doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ
- Phân chia theo sản phẩm
- Phân chia theo lợi nhuận trước thuế
- Phân chia theo lợi nhuận sau thuế
Trong đó:
- Nếu chia lợi nhuận trước thuế, các bên phải cử một bên đại diện ghi nhận doanh thu và chi phí.
- Nếu chia lợi nhuận sau thuế, bên đại diện sẽ kê khai và nộp thuế thay cho các bên còn lại.
Điểm mới Nghị định 320/2025/NĐ-CP về thuế có hiệu lực từ 15/12/2025 (Hình ảnh từ Internet)
Bổ sung thêm thu nhập được miễn thuế TNDN
Theo khoản 3 Điều 4 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, Chính phủ bổ sung một số dịch vụ kỹ thuật phục vụ nông nghiệp được miễn thuế TNDN, bao gồm:
- Dịch vụ thoát lũ
- Ngăn lũ
- Ngăn triều cường
- Ngăn mặn
- Rửa mặn
- Rửa phèn
- Giữ ngọt
Các dịch vụ này được xác định theo mã ngành kinh tế cấp 1 thuộc ngành nông nghiệp trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam.
Trước đây, Nghị định 218/2013/NĐ-CP chỉ miễn thuế cho các dịch vụ như:
- Tưới tiêu nước
- Cày bừa đất
- Nạo vét kênh mương nội đồng
- Phòng trừ sâu bệnh
- Thu hoạch nông sản
Việc bổ sung này nhằm khuyến khích phát triển nông nghiệp và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Giảm thời gian miễn thuế với sản phẩm công nghệ mới
Theo điểm b khoản 4 Điều 4 Nghị định 320/2025/NĐ-CP:
Thu nhập từ bán sản phẩm được tạo ra từ công nghệ mới lần đầu áp dụng tại Việt Nam sẽ được miễn thuế TNDN trong 3 năm kể từ khi phát sinh thu nhập.
Trước đây, theo Nghị định 91/2014/NĐ-CP, thời gian miễn thuế tối đa là 5 năm.
Ngoài ra, quy định mới yêu cầu:
Công nghệ mới phải được cơ quan có thẩm quyền xác nhận là lần đầu tiên áp dụng tại Việt Nam thì mới được hưởng ưu đãi miễn thuế.
Hóa đơn từ 5 triệu đồng phải thanh toán không dùng tiền mặt
Một thay đổi quan trọng tại Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP là:
Khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì mới được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.
Trong khi đó, quy định trước đây yêu cầu từ 20 triệu đồng trở lên mới bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt.
Một số hướng dẫn cụ thể:
Trường hợp mua nhiều lần trong ngày
Nếu mua nhiều lần từ cùng một người bán, mỗi lần dưới 5 triệu nhưng tổng trong ngày từ 5 triệu trở lên, doanh nghiệp phải thanh toán không dùng tiền mặt.
Trường hợp nhân viên thanh toán hộ
Khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên vẫn được tính vào chi phí nếu:
- Có hóa đơn hợp lệ
- Có quy chế hoặc quyết định ủy quyền
- Nhân viên thanh toán bằng phương thức không dùng tiền mặt
- Doanh nghiệp hoàn trả lại cho nhân viên
Trường hợp chưa thanh toán
Doanh nghiệp vẫn được tạm tính vào chi phí được trừ, nhưng nếu sau đó thanh toán bằng tiền mặt, phải điều chỉnh giảm chi phí trong kỳ tính thuế.
Kết luận
Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã đưa ra nhiều thay đổi quan trọng liên quan đến thuế thu nhập doanh nghiệp, đặc biệt trong các nội dung:
- Làm rõ đối tượng nộp thuế
- Bổ sung thu nhập chịu thuế
- Mở rộng thu nhập miễn thuế
- Điều chỉnh ưu đãi thuế công nghệ mới
- Giảm mức hóa đơn bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt xuống còn 5 triệu đồng
Các doanh nghiệp cần cập nhật kịp thời quy định mới để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu chi phí thuế khi Nghị định có hiệu lực từ 15/12/2025.
